Helende handen.

Zijn de verhalen van mensen die zijn genezen door healing een bewijs voor paranormale gaven? Of is het gewoon de natuur die zijn onverklaarbare loop neemt?

De gepensioneerde en met een lintje gedecoreerde ambtenaar Jim Williams kreeg het idee dat er iets mis was met zijn gezondheid, na een knie-operatie in november 1993. In de maanden daarna verloor hij flink aan gewicht, was extreem moe, had opgezwollen enkels en begon er uit te zien alsof hij geelzucht had.

In april 1994 ging hij naar een ziekenhuis in Weston-super-Mare voor een weefselonderzoek. De doktoren vonden een enorme tumor ter grootte van een grapefruit op zijn lever. Deze bleek kwaadaardig en niet te opereren. Ook bestraling en chemotherapie waren niet meer mogelijk.

Door handoplegging geholpen.

Jim Williams' dokter, Richard Lawson stelde voor hem op te nemen in een verpleegtehuis voor terminale patiënten.

"Ik was volkomen van de kaart en begon me geestelijk voor te bereiden op de dood", vertelt de kankerpatiënt. "Ik was niet bang of zo, maar had een gevoel van berusting".

Williams en zijn vrouw June waren bevriend met twee paranormale genezers, Len en Rae Hodghton. Nadat Len "een stem had gehoord" die zei dat hij Jim moest helpen begon het echtpaar hem drie maal per week te behandelen. Op de andere dagen nam June het over. Tegelijkertijd werd Williams door dr. Lawson op een vegetarisch dieet met weinig vet gezet. Merkwaardigerwijs begon zijn toestand duidelijk te verbeteren.

"Na een week," zegt Len Hodghton, "kreeg hij weer eetlust, zag niet meer zo geel en kon de trap afkomen. Na de tweede week wilde hij mee uit eten. Na de derde week wilde hij naar het theater. En nog een week later reed hij Rae, June en mijzelf rond in de auto bij een uitstapje."

Vroeg in augustus 1994 liet dr. Lawson bij Williams een ultrasone scan verrichten. De tumor was tot de helft verschrompeld. In oktober was er nog 20% van verdwenen.

Bij een nader onderzoek, een paar maanden later, bleek dat er nu nog maar 2 cm. tumorweefsel over was. Tot ieders verbazing verliep Jim Williams' herstel steeds sneller en al gauw was de tumor geheel verdwenen.

Veel mensen wenden zich tot paranormale genezers als niets anders meer helpt. In het geval van Jim Williams werd zijn herstel geverifieerd door dezelfde doktoren die zijn diagnose hadden gesteld.

Wint de geest het van het lichaam?

De "wondergenezing" van Williams staat niet alleen. Alleen in Engeland al zijn er duizenden mensen genezen door handoplegging, en zijn er veel paranormale genezers die beweren een hoog percentage genezingen te bewerkstelligen. Heeft paranormaal genezen dus effect?

Het antwoord luidt simpelweg dat niemand het zeker weet, ondanks jaren van uitgebreid onderzoek. Om te beginnen bestaat er grote verwarring over de term "paranormaal genezen". Er komen zoveel vormen van niet-reguliere technieken voor dat het uiterst moeilijk is om vast te stellen of de genezing paranormaal plaatsvindt of door een andere oorzaak zoals zelfsuggestie. Dr. Daniel Benor, een vooraanstaand onderzoeker op dit gebied, gelooft dat bij "paranormaal genezen" alle vormen van genezen horen waarbij de geest het wint van het lichaam.

"Genezende energie".

Bij bijna alle genezingsmethodes staat het geloof centraal dat er een vorm van energie door de genezer naar de patiënt wordt geleid, die de genezing zou veroorzaken. Inderdaad voelen veel patiënten warmte, koude of een prikkend gevoel tijdens de behandeling- zelfs als ze niet wisten dat ze werden behandeld. Maar er is erg veel onenigheid over de vraag wat deze energie is en waar zij vandaan komt.

Afhankelijk van hun individuele geloofsbeleving benoemen de healers deze energie als "universele liefde" of de kracht van God. Het is inderdaad zo dat bidden in diverse gedocumenteerde gevallen tot een opmerkelijk resultaat heeft geleid. Andere genezers, zoals Harry Edwards, die in 1955 de Engelse National Federation of Spiritual Healers heeft gesticht, geloven dat zij geen speciale krachten hebben maar wel het vermogen om een genezende kracht in een patiënt op te roepen.

In zeldzame gevallen, zoals dat van de "paranormaal chirurg" George Chapman, beweert de genezer dat hij het "instrument" van een overleden geneesheer is. Tijdens een healingsessie raakt Chapman in trance, waarna hij door zijn "geestdokter" wordt gecontroleerd, die het lichaam van de patiënt gaat "opereren" met onzichtbare instrumenten. Dit lichaam wordt geacht een duplicaat te zijn van het fysieke lichaam en een verandering- ten goede of ten kwade- in het ene heeft zijn weerslag op het andere.

Veel genezers zeggen ook effectief te kunnen werken zonder hun patiënten te hoeven zien. Ze concentreren zich geestelijk op hen en richten "genezende gedachten" op hen. Blijkbaar is dit wat gebeurde met Tony Pritchard in 1994.

Nadat hij op een punaise had getrapt was zijn been ernstig geïnfecteerd geraakt. Antibiotica hielpen niet, en hij werd in het Wycombe General Hospital opgenomen. Het been werd zonder succes geopereerd, en de doktoren overwogen een amputatie.

Charles Siddle beschrijft zichzelf als een spiritistische dierengenezer en zegt dat hij werkt met een geestelijke gids, Buster Lloyd Jones, een dierenarts die 30 jaar geleden stierf. Siddle beweert ook dat hij kan vaststellen hoe een dier eraan toe is, door zijn handen erop te leggen.

Genezing op afstand.

Pritchards vrouw Linda stelde zich in verbinding met de genezer Ray Brown en vroeg hem om hulp. Toen hij bij het ziekenhuis aankwam mocht hij niet naar binnen omdat de bezoektijd om was. Hierdoor niet ontmoedigd, ging hij terug naar zijn auto en bracht zichzelf in een trance waarbij hij zijn "spirituele gids" de controle liet overnemen.

Pritchard wist hier niets van, maar die nacht voelde hij dat er in zijn been "iets gebeurde". Het merkwaardige gevoel was er de volgende dag nog steeds, en toen de doktoren het been weer onderzochten waren ze verbijsterd. Er was geen ontsteking meer te bekennen en het been kon behouden blijven.

Niemand kan het ongelooflijke herstel van sommige patiënten ontkennen, maar is er enig bewijs dat het om paranormale krachten gaat? Alleen het feit dat healing niet regulier is betekent nog niet dat het paranormaal is. In sommige gevallen gaat de healing waarschijnlijk gelijk op met de natuurlijke terugtocht van de ziekte. Medisch onderzoek heeft aangetoond dat in andere gevallen het geloof in de kracht van de genezer genoeg is om de helende krachten van het eigen lichaam aan het werk te zetten.

Sceptici brengen hier tegenin dat als iemand genezen wenst te worden hij gaat geloven dat hij genezen is. En dat herstel kan wel eens van korte duur zijn, omdat de symptomen alleen maar tijdelijk onderdrukt zijn door de geest.

Op zoek naar bewijs.

Aan de andere kant zijn er de gevallen van Tony Pritchard die niet wist dat er een healing werd geprobeerd. Het lijkt erop dat er een soort paranormale overdracht plaatsvindt tussen genezer en patiënt. Dit zou ook het geval kunnen zijn bij het paranormaal genezen van dieren.

Healers als Betty Shine en Charles Siddle behandelen zowel mensen als dieren. Ze kunnen veel getuigenissen overleggen van dierenartsen die bevestigen dat dieren die zij niet konden helpen, aanzienlijk vooruitgegaan waren na een healing.

In een poging om erachter te komen welke mechanismen aan het werk zijn tijdens de paranormale genezing hebben Amerikaanse en Canadese wetenschappers de hulp ingeroepen van de begaafde Engelse healer Matthew Manning. Tussen 1977 en 1982 werden er uitgebreide experimenten gedaan.

De paranormale genezer Matthew Manning is door een aantal wetenschappers uitvoerig getest. In één experiment slaagde Manning erin de groeisnelheid van graszaadjes te beïnvloeden. In een ander werd zijn vermogen om de geest van een proefpersoon te beïnvloeden gemeten door een EEG dat toonde hoe de hersengolven van de twee mannen opmerkelijke overeenkomsten gingen vertonen.

Overtuigende resultaten.

Onder strenge laboratorium-omstandigheden werd er in de Mind Science Foundation in San Antonio in Texas een reeks experimenten gedaan, om te zien of Manning het autonome zenuwstelsel van een vrijwilliger kon beïnvloeden. Dit controleert de onwillekeurige activiteit van het hart, de klieren en sommige spieren.

Op een willekeurig moment tijdens het experiment stelde Manning zich voor dat de vrijwilliger, die in een aparte kamer zat, emotioneel in de war zou raken en dat tegelijkertijd de stift van de polygraaf, die de fysiologische reacties van de vrijwilliger optekende, grote uithalen zou vertonen.

Na twintig pogingen constateerden de wetenschappers dat Manning met succes het zenuwstelsel van de vrijwilliger had geprikkeld door alleen zijn eigen geest te gebruiken. In andere tests bleek hij de groei van kankercellen te kunnen vertragen en de vernietiging van rode bloedlichaampjes te kunnen verhinderen.

Ook professor F.W. Lorenz aan de afdeling Dierfysiologie van de Universiteit van Californië heeft Manning getest. Hij gebruikte een aantal vrijwilligers van wie hij de hersenactiviteit meette met een elektroëncefalograaf (EEG). De testen wezen uit dat Mannings hersengolven synchroon gingen lopen met die van de vrijwilligers. Eerdere experimenten van wetenschappers in Toronto, in Canada, duidden erop dat deze golven hun oorsprong vinden in een gebied in de hersens dat bij de meeste mensen niet actief is.

Een spirituele dimensie?

Deze resultaten vormen het intrigerende bewijs dat paranormaal genezen biofysische systemen beïnvloedt en wijzen erop dat aan tenminste enkele genezingsprocessen een paranormaal aspect zou kunnen zitten.

Maar of dit het bewijs is dat er inderdaad een geestelijke wereld bestaat, waar volgens veel genezers de oorsprong van hun krachten ligt, is een vraag die parapsychologisch onderzoek vooralsnog niet heeft kunnen beantwoorden.